İngiltere Kalıcı Oturumu 2026: Kurallar Değişiyor, Pencere Kapanmadan Önce Ne Yapmalısınız?

İngiltere’nin Indefinite Leave to Remain (ILR) — yani kalıcı oturum — sistemi onlarca yıllık en köklü reformuna sahne oluyor. İçişleri Bakanı Shabana Mahmood’un 5 Mart 2026’daki açıklamasıyla netleşen tablo, özellikle Ankara Anlaşması kapsamındaki Türk vatandaşları ve Skilled Worker vize sahipleri için kritik bir karar dönemecine işaret ediyor.

Mevcut sistemde çoğu vize kategorisinde 5 yıl sonra başvurulabilen ILR, yeni düzenlemeyle ‘kazanılmış oturum’ (earned settlement) modeline geçiyor. Bu modelde 10 yıllık bir baz süre öngörülüyor. Ama önemli bir ayrıntı var: Sonbahar 2026’dan itibaren hayata geçmesi beklenen bu değişiklik, halihazırda İngiltere’de bulunan kişilere de uygulanacak.

Ankara Anlaşması Sahipleri Nerede Duruyor?

Brexit’in ardından 31 Aralık 2020’de yeni başvurulara kapanan Ankara Anlaşması (ECAA) vizesi, mevcut sahipler için güçlü bir geçiş hakkı sunmaya devam ediyor. Appendix ECAA kapsamında, hâlâ geçerli izni olanlar 5 yıl kesintisiz ikameti tamamladıklarında ILR başvurusu yapabiliyor. Bu hak, yeni 10 yıllık genel kuralın dışında tutuluyor — en azından şimdilik.

Ancak buradaki kritik soru şu: Hükümet ‘geçiş düzenlemelerini’ henüz kesinleştirmedi. Yasa değişikliği Parlamentoya sunulduğu anda bu pencere daralabilir ya da tamamen kapanabilir. Beklemek, risksiz bir seçenek değil.

ILR Başvuru Süreçleri Neden Tıkandı?

2025 sonu ve 2026 başındaki ‘Nisan korku’su, başvuru sayısını anormal biçimde artırdı. Ev Bakanlığı, özellikle Ankara Anlaşması ve çeşitli çalışma vizesi kategorilerinde bekleyen Indefinite Leave to Remain başvurularının sonuçlarını çıkarmakta gecikmeler yaşıyor. Normal koşullarda 2–3 ayda sonuçlanan başvurular şu an 5–6 ay, hatta daha uzun sürelere uzayabiliyor.

Önemli bir uyarı: Sonuç beklenen bir ILR başvurusu varken İngiltere’den ayrılamazsınız — başvurunuz otomatik olarak geri çekilmiş sayılır. Bu durum, özellikle Türkiye’de aile ziyareti planlayanlar için ciddi bir kısıtlama. Seyahat planlarını bu sürece göre düzenlemek gerekiyor.

Kazanılmış Oturum Modeli Ne Getiriyor?

Hükümetin Kasım 2025’te açıkladığı ve Şubat 2026’da konsültasyon sürecini kapattığı ‘A Fairer Pathway to Settlement’ belgesi, yeni sistemin parametrelerini ortaya koyuyor. 10 yıllık baz süre; yıllık £12,570’in üzerinde kazanç, İngilizce dil seviyesinin B2’ye yükseltilmesi (2027’den itibaren), cezai sabıka durumu ve entegrasyon kriterleri üzerinden yukarı ya da aşağı ayarlanabilecek. Yüksek nitelikli ve yüksek kazançlı çalışanlar için süre kısaltılabilir; uyumsuzluk halinde uzatılabilir.

Ayrıca eşlerin ve bağımlı çocukların ILR başvurusu artık otomatik değil. Aile üyeleri farklı tarihlerde yerleşim hakkı kazanabilecek — bu, aile planlaması açısından göz ardı edilemeyecek önemli bir değişiklik.

Şu An Ne Yapılmalı?

5 yıllık ikameti tamamlamış ya da tamamlamaya yakın olan herkes için mesaj açık: Uygun şartlar oluştuğunda başvuruyu ertelememek gerekiyor. Hükümet Nisan 2026 yerine Sonbahar 2026’ya erteledi; bu birkaç aylık pencere, pek çok kişi için kritik fark yaratabilir.

Belge eksiği, mali hesaplama ya da işveren kayıtlarındaki tutarsızlıklar gibi teknik nedenlerle başvuruyu erteleyenler için tavsiye aynı: Süreçleri başlatın, uzman göçmenlik danışmanına danışın ve şartlar sağlandığında beklemeden başvurun. Kazanılmış bir hakkın elden kaçması, sonradan 10 yıl daha beklemek anlamına gelebilir.