Tarihi Konuşturan Adam: Prof. Dr. İlber Ortaylı, 1947–2026

Türkiye’nin en tanınan tarihçisi ve en sevilen kamu aydını Prof. Dr. İlber Ortaylı, 13 Mart 2026’da Koç Üniversitesi Hastanesi’nde 78 yaşında hayatını kaybetti. Ocak ayında geçirdiği prostat ameliyatının ardından başlayan komplikasyonlar ve kronik sağlık sorunları nedeniyle yoğun bakımda tedavi gören Ortaylı, tüm müdahalelere karşın geri dönemedi.

21 Mayıs 1947’de Avusturya’nın Bregenz kentindeki bir mülteci kampında doğan Ortaylı, Stalin zulmünden kaçan Kırım Tatar ailesinin çocuğuydu. İki yaşında Türkiye’ye yerleşen Ortaylı, Türkçe, Almanca ve Rusçayla büyüdü; ilerleyen yıllarda İtalyanca, Fransızca, İngilizce, Farsça, Arapça, Osmanlıca ve Latince de öğrendi. Ankara Üniversitesi, Viyana Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi’nde okudu; doktorasını Tanzimat dönemi yerel yönetimi üzerine Ankara Üniversitesi’nde tamamladı.

40’ı aşkın kitap ve yüzlerce akademik makaleyle Osmanlı tarihinin en özgün yorumcusu olan Ortaylı, özellikle *İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı* adlı eseriyle akademi dışında da milyonlarca okura ulaştı. 1982’de askeri darbe sonrası üniversitelere yönelik baskılara protesto olarak görevinden ayrıldı; Vienna, Berlin, Princeton, Oxford ve Cambridge dahil dünyanın önde gelen üniversitelerinde dersler verdi. 1989’da Türkiye’ye döndü. 2005–2012 yılları arasında Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü olarak görev yaptı.

Ekranlardan milyonlara seslenen Ortaylinin vefati, Meclis Baskani ve Cumhurbaskani Yardimcisi dahil genis bir kesimden derin uzuntuyle karsilandi. Yakin dostu Fatih Altayli onu soyle andi: Eger Turkiye bir gun bilmeyi seven insanlarin ulkesi olacaksa, Ilberin fonksiyonu cok buyuk olacaktir. Bilgiyi sevdiren adam oldu.